Stanisław Norblin

Stanisław Ignacy Norblin (1859–1920) – przemysłowiec, bankowiec i działacz społeczny Stanisław Ignacy Norblin należał do grona przedsiębiorców, którzy pod koniec XIX wieku przyczynili się do rozwoju warszawskiego przemysłu. Kierował jedną z największych fabryk metalowych w Królestwie Polskim, unowocześniał produkcję i rozwijał sieć sprzedaży na rynkach zagranicznych. Był także bankowcem, działaczem społecznym i ekspertem ekonomicznym władz odrodzonej Rzeczypospolitej.

Logo Stare Powązki

Stanisław Ignacy Norblin urodził się 26 lipca 1859 roku w Warszawie. Pochodził ze znanej rodziny o francuskich korzeniach, od kilku pokoleń związanej z polską kulturą i przemysłem. Jego pradziadkiem był Jan Piotr Norblin de la Gourdaine (1745–1830), malarz i grafik, jeden z najważniejszych artystów działających w Polsce w czasach stanisławowskich. Ojcem Stanisława był Adam Norblin (1814–1873), a matką Maria z Babskich (1817–1870). W 1878 roku ukończył Gimnazjum Realne w Warszawie, po czym rozpoczął pracę w fabryce platerów i wyrobów brązowniczych, należącej do rodzinnego przedsiębiorstwa Norblinów. Zamiast od razu objąć stanowisko kierownicze, poznawał zakład od podstaw, przechodząc kolejne szczeble zawodowej kariery – od robotnika do naczelnego dyrektora.

Najważniejszy okres jego działalności przemysłowej przypadł na lata 1893–1902, kiedy kierował Towarzystwem Akcyjnym Fabryk Metalowych „Norblin, Bracia Buch i T. Werner” w Warszawie. Przedsiębiorstwo było jednym z największych zakładów metalowych Królestwa Polskiego. Produkowało między innymi wyroby platerowane, przedmioty codziennego użytku, galanterię metalową, a także blachy, rury i druty z metali nieżelaznych. Wyroby Norblina cieszyły się uznaniem nie tylko na ziemiach polskich, lecz także na rozległym rynku Cesarstwa Rosyjskiego. Stanisław Norblin należał do zwolenników modernizacji przedsiębiorstwa. Wprowadzał nowe rozwiązania techniczne i mechanizację produkcji, a jednocześnie rozwijał nowoczesne metody sprzedaży i reklamy. Za jego kierownictwa powstała sieć piętnastu sklepów firmowych, zlokalizowanych przede wszystkim na terenie Rosji. Skala działalności zakładu była imponująca. W 1893 roku fabryka zatrudniała około 400 robotników, a wartość rocznej produkcji szacowano na 1,2 mln rubli. Przedsiębiorstwo należało wówczas do sześciu największych zakładów przemysłu metalowego w Królestwie Polskim. Norblin dostrzegał konieczność dalszych inwestycji i unowocześniania produkcji. W 1902 roku zrezygnował jednak z kierowania przedsiębiorstwem, gdy rada nadzorcza nie zgodziła się na realizację jego kolejnych planów inwestycyjnych.

Po odejściu z fabryki związał się z bankowością. Pracował początkowo w Petersburgu, a następnie w Warszawie, zajmując kierownicze stanowiska w instytucji bankowej H. Wawelberga, przekształconej w 1913 roku w Bank Zachodni SA. Nie ograniczał swojej działalności do gospodarki. Angażował się również w sprawy społeczne i edukacyjne. W latach 1882–1883 prowadził zajęcia na warszawskim Uniwersytecie Latającym – nielegalnej uczelni działającej poza kontrolowanym przez rosyjskie władze systemem szkolnictwa. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jego doświadczenie gospodarcze znalazło zastosowanie w administracji państwowej. W latach 1919–1920 pełnił funkcję eksperta ekonomicznego przy Prezydium Rady Ministrów. Był to okres, w którym odrodzona Rzeczpospolita musiała stworzyć wspólny system gospodarczy z ziem należących wcześniej do trzech państw zaborczych.

W 1890 roku Stanisław Norblin poślubił Bronisławę Piasecką (1862–1924). Mieli troje dzieci: Zofię, Stefana i Marię. Najbardziej znanym spośród nich został Juliusz Stefan Norblin (1892–1952), malarz, grafik i projektant, którego twórczość zdobyła uznanie w Polsce i za granicą. Podczas II wojny światowej artysta znalazł się w Indiach, gdzie wykonywał monumentalne dekoracje malarskie dla maharadży Jodhpuru. Po wojnie zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Stanisław Ignacy Norblin zmarł 3 marca 1920 roku w Warszawie, w wieku 60 lat. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na Starych Powązkach. W 2012 roku do tego samego grobowca sprowadzono z San Francisco prochy jego syna Stefana Norblina oraz synowej, aktorki Leny Żelichowskiej. W ten sposób po wielu dziesięcioleciach symbolicznie powrócili do rodzinnego miasta.