Aleja Zasłużonych to jedno z najbardziej symbolicznych miejsc na Starych Powązkach – przestrzeń pamięci o najwyższej randze narodowej. Utworzona w 1925 roku, stanowi serce nekropolii i swoisty panteon wybitnych Polaków. Spoczywają tu przedstawiciele świata nauki, kultury, sztuki, polityki i wojska – ludzie, którzy w szczególny sposób zapisali się w historii kraju.
Aleja zachowała swój pierwotny, międzywojenny układ i do dziś wyróżnia się reprezentacyjnym, komemoratywnym charakterem. Jej kompozycja łączy w sobie harmonię przestrzeni, architektury i rzeźby. Wzdłuż głównej osi widokowej rozplanowane są nagrobki o wysokich walorach artystycznych – dzieła wybitnych rzeźbiarzy i architektów, stanowiące przegląd polskiej sztuki sepulkralnej XX i XXI wieku. Szczególną rolę odgrywa powiązanie nagrobków ze ścianą katakumb, które nadaje przestrzeni cechy uporządkowanego, niemal urbanistycznego wnętrza.
Aleja Zasłużonych to nie tylko wyjątkowy zespół artystyczny, lecz przede wszystkim miejsce żywej pamięci. Od momentu powstania aż po współczesność pełni funkcję miejsca pochówku osób szczególnie zasłużonych dla państwa i narodu. Ta nieprzerwana tradycja sprawia, że Aleja pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia w polskiej świadomości historycznej i kulturowej.
Dziś Aleja Zasłużonych jest objęta ochroną konserwatorską jako integralna część Starych Powązek – nekropolii o wyjątkowym znaczeniu dla dziedzictwa narodowego.
