Zakończono konserwację pomnika płk. Walentego Lewandowskiego na Starych Powązkach

Fundacja Stare Powązki zakończyła prace konserwatorskie przy pomniku pułkownika Walentego Lewandowskiego (1823–1907), uczestnika i dowódcy Powstania Styczniowego. Konserwacja zabytkowego nagrobka na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie została przeprowadzona we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.

Walenty Teofil Lewandowski należy do grona zasłużonych uczestników polskich walk o niepodległość w XIX wieku. W czasie Powstania Styczniowego został mianowany naczelnikiem wojennym województwa podlaskiego w stopniu pułkownika. Dowodził oddziałami powstańczymi na Podlasiu i Lubelszczyźnie. Po odniesieniu ran dostał się do rosyjskiej niewoli i został zesłany na Syberię.

Jego życiorys był jednak związany z walką o wolność Polski jeszcze przed 1863 rokiem. Przebywał również na emigracji we Francji, gdzie był profesorem polskiej szkoły w Batignolles. Informacja o tej części jego życia zachowała się także na inskrypcji nagrobnej na Starych Powązkach.

Kompleksowa konserwacja zabytkowego nagrobka

Pomnik nagrobny Walentego Lewandowskiego znajduje się na terenie Starych Powązek w Warszawie. Obiekt wykonano przede wszystkim z szarego piaskowca, uzupełnionego elementami metalowymi.

Wieloletnia ekspozycja na zmienne warunki atmosferyczne, wilgoć oraz oddziaływanie mikroorganizmów doprowadziła do stopniowej degradacji materiału. Przed rozpoczęciem prac na powierzchni kamienia widoczne były m.in. nawarstwienia biologiczne, zwietrzenia, ubytki spoinowania, wykruszenia krawędzi oraz miejscowe ubytki formy.

Przeprowadzono kompleksowe zabiegi konserwatorskie obejmujące oczyszczenie powierzchni pomnika, zabiegi biobójcze, naprawę i uzupełnienie ubytków kamienia oraz spoinowania, konserwację elementów metalowych, a także zabezpieczenie powierzchni przed dalszym szkodliwym oddziaływaniem czynników atmosferycznych.

Celem prac było nie tylko przywrócenie pomnikowi właściwego stanu technicznego i estetycznego, lecz przede wszystkim możliwie najpełniejsze zachowanie jego autentycznej substancji zabytkowej.

Ochrona grobów uczestników walk o niepodległość Polski

Konserwacja pomnika pułkownika Walentego Lewandowskiego jest kolejnym działaniem Fundacji Stare Powązki służącym ochronie miejsc spoczynku osób szczególnie zasłużonych dla historii Polski.

Stare Powązki są nie tylko jedną z najstarszych i najcenniejszych polskich nekropolii. To także wyjątkowe archiwum narodowej pamięci, w którym historia zapisana jest w życiorysach pochowanych tu osób, inskrypcjach, rzeźbach i zabytkowych pomnikach nagrobnych.

Dlatego ochrona materialnej substancji zabytkowej pozostaje nierozerwalnie związana z zachowaniem pamięci o ludziach, których losy tworzyły historię Polski.

Prace przy pomniku płk. Walentego Lewandowskiego zostały przeprowadzone przez Fundację Stare Powązki we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.

Serdecznie dziękujemy Instytutowi Pamięci Narodowej za współpracę oraz wsparcie działań mających na celu ochronę grobów i miejsc pamięci związanych z osobami zasłużonymi w walkach o wolność i niepodległość Polski.

Dzięki takim przedsięwzięciom zabytkowe pomniki Starych Powązek mogą nadal opowiadać historię kolejnym pokoleniom.